เราไปเจอเรื่องหนึ่งมา น่าสนใจตรงที่มันเอา “รูปร่างของนิ้วเท้า” ไปผูกกับเรื่องชะตา บุญ วาสนา และการถูกชีวิตเคี่ยวกรำ

โดยเฉพาะคนที่ นิ้วชี้เท้ายาวกว่านิ้วหัวแม่โป้ง

บางความเชื่อเรียกลักษณะนี้ว่า Greek Foot แล้วตีความต่อไปว่า คนแบบนี้ไม่ธรรมดา เป็นคนที่มีสัญชาตญาณสูง มีภารกิจบางอย่างในชีวิต หรือเป็น “ผู้มีบุญที่ถูกสวรรค์เคี่ยวกรำ”

ฟังแล้วโรแมนติกมากนะ

โดยเฉพาะถ้าเราเป็นคนหนึ่งที่รู้สึกว่า

ทำไมชีวิตกูเจออะไรเยอะจัง

ทำไมต้องพังแล้วเริ่มใหม่อยู่เรื่อย

ทำไมบางเรื่องเหมือนเรารู้ล่วงหน้า แต่พูดไปก็ไม่มีใครเชื่อ

แล้วทำไมกว่าจะได้อะไรมา ต้องแลกด้วยอะไรหนัก ๆ ตลอด

พอมีใครมาบอกว่า

“เพราะคุณไม่ใช่เหล็กธรรมดา คุณคือกระบี่ที่ฟ้ากำลังตีขึ้นมา”

มันก็ย่อมทัชใจได้ง่าย

แต่ตรงนี้เราว่าต้องแยกสองเรื่องออกจากกันก่อน

เรื่องหนึ่งคือ สัญลักษณ์และความเชื่อ

อีกเรื่องคือ สิ่งที่ร่างกายบอกเราได้จริง ๆ

ในทางกายวิภาค นิ้วเท้าที่สองยาวกว่านิ้วโป้งเรียกว่า Morton’s toe หรือที่เรียกกันว่า Greek foot และถือเป็นความแปรผันของรูปร่างเท้าที่พบได้ตามปกติในคนจำนวนหนึ่ง ไม่ได้มีหลักฐานว่าลักษณะนี้สามารถบอกว่าใครมีบุญมากกว่า มีญาณสูงกว่า หรือถูกกำหนดมาให้ต้องเจอวิบากกรรมมากกว่าคนอื่น

ที่มาของคำว่า Greek foot เองก็น่าสนใจ

เพราะสัดส่วนแบบนิ้วที่สองยาวกว่านิ้วโป้งปรากฏอยู่บ่อยในศิลปะกรีกคลาสสิก และกลายเป็นรูปแบบทางสุนทรียศาสตร์ที่ถูกส่งต่อไปถึงงานโรมัน เรอเนซองส์ และนีโอคลาสสิก ภาพและประติมากรรมหลายชิ้นจึงมีเท้าแบบนี้ และแม้แต่เทพีเสรีภาพก็มีนิ้วเท้าที่สองยาวกว่านิ้วโป้ง

ตรงนี้เราเลยว่ามันมีจุดที่น่าสนใจมาก

คือสิ่งที่เริ่มต้นจาก มาตรฐานความงามในงานศิลปะ

เมื่อผ่านเวลาไปนานพอ มันสามารถกลายเป็นเรื่องเล่าได้ว่า

นี่คือเท้าของเทพเจ้า

เท้าของวีรบุรุษ

เท้าของคนพิเศษ

แล้วเรื่องเล่าก็ค่อย ๆ งอกต่อไปเป็นเรื่องบุญ เรื่องกรรม เรื่องภารกิจข้ามภพชาติ

ซึ่งไม่ได้แปลว่าเรื่องเล่าแบบนี้ “ไม่มีค่า”

เราแค่ไม่ควรสลับมันกับข้อเท็จจริง

เพราะบางครั้งมนุษย์ก็ใช้สัญลักษณ์เพื่ออธิบายสิ่งที่อธิบายยาก

คนที่ผ่านเรื่องหนักมามากอาจอยากเชื่อว่า ความเจ็บปวดทั้งหมดไม่ได้เกิดขึ้นอย่างสูญเปล่า

มันกำลังตีเราให้แข็งขึ้น

กำลังขัดเราให้คมขึ้น

กำลังบังคับให้เราเห็นบางอย่างที่เมื่อก่อนมองไม่เห็น

เราเข้าใจความคิดแบบนี้มาก

และเราเองก็ชอบอุปมาเรื่อง “กระบี่วิเศษ”

ถ้าจะทำมีดธรรมดา อาจไม่ต้องใช้กระบวนการซับซ้อนมาก

แต่ถ้าอยากได้เหล็กที่แข็งแรง ก็ต้องผ่านความร้อน ผ่านแรงกระแทก ผ่านการขึ้นรูปซ้ำ ๆ

ชีวิตคนก็คล้ายกันในเชิงเปรียบเทียบ

บางอย่างที่เคยพัง อาจทำให้เราอ่านคนเก่งขึ้น

บางอย่างที่เคยเสีย อาจทำให้เรารู้ว่าอะไรสำคัญ

บางครั้งความผิดหวังทำให้เราเลิกใช้พลังผิดที่

แต่มีเส้นบาง ๆ ที่เราว่าสำคัญมาก

คืออย่าเผลอเปลี่ยนจาก

“เราสามารถสร้างความหมายจากความเจ็บปวดได้”

ไปเป็น

“ความเจ็บปวดทุกอย่างถูกส่งมาเพราะสวรรค์เลือกเรา”

สองอย่างนี้ไม่เหมือนกันเลย

เรื่องร้ายบางอย่างก็เป็นแค่เรื่องร้าย

บางครั้งคนถูกหักหลังเพราะอีกคนเลือกทำไม่ดี

บางครั้งธุรกิจพังเพราะการเงิน

บางครั้งสุขภาพมีปัญหาเพราะโรค

บางครั้งเราตัดสินใจผิดเอง

และบางครั้งมันก็เป็นเรื่องบังเอิญที่ไม่มีความหมายลึกซึ้งอะไรเลย

เราไม่จำเป็นต้องทำให้ทุกบาดแผลกลายเป็นคำพยากรณ์ เพื่อให้ชีวิตของเรามีคุณค่า

ส่วนเรื่องจุดบนเท้าที่บทความแนวนี้ชอบพูดถึง ก็มีรากจากศาสตร์จีนจริงบางส่วน

ตัวอย่างเช่น ยงเฉวียน (湧泉, KI-1) เป็นชื่อจุดฝังเข็มบริเวณฝ่าเท้าในระบบแพทย์แผนจีนจริง

และ ลี่ต้วย (厲兌, ST-45) ก็เป็นจุดในระบบเส้นลมปราณกระเพาะอาหาร อยู่บริเวณนิ้วเท้าที่สองจริง

แต่จากตรงนั้นไปจนถึงข้อสรุปว่า

นิ้วชี้ยาว = คลังทรัพย์พิเศษ

บ่น = โชคลาภรั่ว

หรือคนลักษณะนี้มีกรรมข้ามภพมากกว่าคนอื่น

อันนี้เป็น การตีความทางความเชื่อ ไม่ใช่สิ่งที่กายวิภาคหรือหลักฐานทางการแพทย์พิสูจน์ได้

เราเลยชอบเรื่องนี้มากกว่า ถ้าอ่านมันในฐานะ metaphor

เช่นเรื่อง “ปากคือรูรั่ว”

เราไม่จำเป็นต้องเชื่อว่าทุกครั้งที่บ่น เงินจะหายออกจากบัญชีด้วยพลังลึกลับ

แต่ถ้าถอดภาษาความเชื่อออก มันมีแก่นหนึ่งที่ใช้ได้จริง

เวลาคนติดอยู่กับการบ่นอย่างเดียว

“ทำไมกูซวย”

“ทำไมต้องเป็นกู”

“ทำไมชีวิตไม่ยุติธรรม”

เราอาจใช้พลังทั้งหมดไปกับสิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้

แต่ถ้าเปลี่ยนคำถามเล็กน้อยเป็น

“แล้วตอนนี้มีอะไรที่เราทำได้บ้าง?”

สมองเราจะเริ่มหาทางออกแทนการวนอยู่กับปัญหา

เราเลยชอบคำถามหนึ่งจากเรื่องนี้มาก

จาก

“ทำไมเรื่องนี้เกิดขึ้นกับฉัน?”

เปลี่ยนเป็น

“จากเรื่องนี้ มีอะไรที่ฉันควรเรียนรู้หรือทำต่อ?”

เราไม่ถึงกับอยากใช้คำว่า “บทเรียนนี้ถูกส่งมาเพื่อสอนอะไร”

เพราะบางเรื่องไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อสอนเรา

แต่เมื่อมันเกิดไปแล้ว

เรายังเลือกได้ว่า จะเอาอะไรออกมาจากมัน

นี่ต่างหากที่เราว่าน่าสนใจ

แล้วพอกลับมาที่นิ้วเท้าอีกครั้ง

ถ้าวันนี้คุณลองก้มลงมองแล้วพบว่า

เออ นิ้วชี้กูยาวกว่านิ้วโป้งจริงด้วย

คุณจะเรียกมันว่า Greek Foot ก็ได้

จะชอบเรื่องเล่าเรื่องเท้าเทพเจ้าก็ได้

จะเอามันไปเป็นสัญลักษณ์เตือนใจว่าเราผ่านอะไรมาเยอะก็ได้

แต่อย่าให้รูปร่างนิ้วเท้ามาตัดสินว่าคุณเป็นใคร

เพราะสุดท้ายแล้ว เราว่าประโยคที่ดีที่สุดในเรื่องทั้งหมดไม่ใช่เรื่องนิ้วเท้าเลย

มันคือเรื่องนี้มากกว่า

ชะตาบางส่วนเราเลือกไม่ได้

แต่ท่าทีที่เราใช้รับมือกับมัน เรายังเลือกได้

และถ้าจะมี “กระบี่วิเศษ” อยู่ในตัวเรา

สิ่งที่ทำให้มันคม

อาจไม่ใช่ตราประทับที่อยู่บนเท้า

แต่คือสิ่งที่เราเลือกทำหลังจากผ่านไฟมาแล้วต่างหาก