เราไม่ได้เริ่มต้นจากการตั้งใจว่า

“จะสร้างโลกของตัวเอง”

ตอนแรกเราแค่พยายามตอบคำถามง่ายกว่านั้นมากว่า

ภาพแบบไหนถึงจะเป็นเรา

เราเคยวาดคน วาดแฟนตาซี วาดดอกไม้ วาดเส้น วาดสิ่งที่สวย สิ่งที่เศร้า สิ่งที่ล่องลอยอยู่ในหัวมาตลอด แต่พอทำงานมานานขึ้น เราเริ่มรู้ว่าการมี “สไตล์” ไม่ได้แปลว่าใช้สีชุดเดิม วาดหน้าคล้ายเดิม หรือมีลวดลายแบบเดิมอยู่ทุกภาพ

ถ้าแค่เปลี่ยนตัวละครแล้วทุกอย่างหายไป

นั่นอาจยังไม่ใช่โลกของเรา

เราจึงเริ่มถามต่อว่า ถ้าไม่มีหน้าคนล่ะ

ถ้าไม่มีผู้หญิงผมยาวล่ะ

ถ้าไม่มีดอกไม้ล่ะ

ถ้าภาพนั้นเป็นสัตว์ เป็นอาคาร เป็นวัตถุ เป็นภูมิประเทศ หรือแม้แต่ไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่เลย

คนยังจะรู้ไหมว่านี่คือโลกเดียวกัน

ตรงนั้นเองที่คำว่า worldbuilding สำหรับเราเริ่มเปลี่ยนความหมาย

มันไม่ใช่การตั้งชื่อเมือง

ไม่ใช่การวาดแผนที่

ไม่ใช่การสร้างเผ่าพันธุ์ขึ้นมาเยอะ ๆ แล้วเขียนประวัติศาสตร์ให้พวกมัน

แต่มันคือการถามว่า

โลกนี้มีกฎอะไร

ถ้าความทรงจำมีรูปร่าง มันส่งผลต่อวัสดุอย่างไร

ถ้าความเศร้ามีน้ำหนัก มันทำให้พื้นที่ยุบหรือแตกร้าวตรงไหน

ถ้าการเติบโตเกิดขึ้นในร่างกาย มันจะเปลี่ยน anatomy อย่างไร

ถ้าสถาปัตยกรรมเป็นสิ่งมีชีวิต ช่องว่างของมันทำหน้าที่อะไร

ถ้าสิ่งมีชีวิตต้องพึ่งพาภูมิประเทศ ภูมิประเทศจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของร่างมันได้ไหม

เราเริ่มเข้าใจว่า symbolism ที่ดีไม่ควรถูกเอาไปแปะบนภาพ

มันควรเข้าไปเปลี่ยนภาพนั้นจริง ๆ

ต้นไม้ไม่ควรอยู่ตรงนั้นเพราะ “ต้นไม้หมายถึงการเติบโต”

กระดูกไม่ควรอยู่ตรงนั้นเพราะ “กระดูกหมายถึงความตาย”

วงกลมไม่ควรอยู่ด้านหลังเพราะ “Sacred Geometry ดูลึกลับ”

ถ้าสัญลักษณ์สำคัญจริง

มันต้องเปลี่ยนโครงสร้าง เปลี่ยน anatomy เปลี่ยนการไหล เปลี่ยนวัสดุ เปลี่ยนพื้นที่ หรือเปลี่ยนวิธีที่สิ่งหนึ่งดำรงอยู่

ช่วงหนึ่งเราจึงเริ่มสร้างระบบขึ้นมาเพื่อบังคับตัวเองไม่ให้กลับไปใช้คำตอบง่าย ๆ

จาก Figure ค่อย ๆ แยกออกไปเป็น Creature

จาก Creature ไป Architecture

จาก Architecture ไป Abstract

Object / Relic

จนถึง World / Environment

แต่เป้าหมายไม่เคยเป็นการทำให้เราวาด “ได้ทุกอย่าง”

เป้าหมายคือทำให้ทุกอย่างเหล่านั้นยังเกิดจาก สมองของคนคนเดียวกัน

เส้นยังต้องมีจังหวะเดียวกัน

ความเงียบยังต้องเป็นความเงียบแบบเดียวกัน

พื้นที่ว่างยังต้องมีความหมาย

พืช สถาปัตยกรรม ร่างกาย ภูมิประเทศ และ geometry ต้องไม่แย่งกันเป็นพระเอก แต่ทำงานเหมือนอวัยวะของระบบเดียวกัน

แล้วบางอย่างก็เริ่มเกิดขึ้น

ร่างมนุษย์ไม่ได้เป็นเพียงตัวละครอีกต่อไป

มันเริ่มกลายเป็น habitat

กระดูกกลายเป็นโครงสร้างรับพื้นที่

ช่องว่างในร่างกลายเป็นห้อง

พืชไม่ได้งอกมาประดับ แต่เข้าไปอาศัยอยู่ในระบบนั้น

ชั้นหินกลายเป็นร่างกาย

ร่างกายกลายเป็น watershed

สิ่งมีชีวิตกลายเป็นสถาปัตยกรรม

และในบางภาพ ไม่มีคน ไม่มีสัตว์ ไม่มีสิ่งที่เราคุ้นเคยเป็นตัวเอกเลย

เหลือแค่ พื้นที่

แต่เรายังรู้สึกว่ามันเป็นโลกเดียวกัน

สำหรับเรา นั่นเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญมาก

เพราะมันหมายความว่า identity เริ่มไม่ได้เกาะอยู่กับ “หน้าตาของตัวละคร” อีกแล้ว

มันเริ่มอยู่ในวิธีคิด

อยู่ในคำถามที่เราถามกับสิ่งต่าง ๆ

อยู่ในวิธีที่เรามอง anatomy เหมือน landscape

มอง architecture เหมือน organism

มองพืชเป็น infrastructure

มองช่องว่างเป็นสิ่งที่ทำงาน

และมองความรู้สึกเป็นแรงที่สามารถเปลี่ยนโครงสร้างของโลกได้

หลังจากนั้นเราจึงหยุดพยายามสร้างทุกอย่างใหม่ตลอดเวลา

ระบบที่หาเจอแล้ว เรา Freeze มันไว้

ไม่ใช่เพราะมันสมบูรณ์แบบจนแตะไม่ได้

แต่เพราะเราเริ่มเข้าใจว่าการเป็นศิลปินไม่ได้แปลว่าต้องแก้เครื่องมือทุกครั้งที่งานหนึ่งชิ้นออกมาไม่ดี

บางครั้งสิ่งที่ต้องเปลี่ยนไม่ใช่ภาษา

แต่คือ ประโยคที่เราพยายามพูดด้วยภาษานั้น

ตอนนี้เราเลยมาถึงอีกช่วงหนึ่ง

ไม่ใช่ช่วง “หาสไตล์” แล้ว

และไม่ใช่ช่วง “พิสูจน์ว่าเราสร้างโลกได้ไหม”

แต่เป็นช่วงที่ต้องถามยากกว่าเดิมว่า

จากโลกทั้งหมดที่เราเปิดประตูเข้าไปแล้ว

อะไรคือสิ่งที่ควรอยู่จริง

เราเริ่มสร้างงานจำนวนมาก

คัดมันอย่างโหด

ไม่เก็บภาพไว้เพียงเพราะมันสวย

ไม่ให้คะแนนสูงเพียงเพราะมันละเอียด

และไม่ยอมให้ภาพหลายภาพพูดประโยคเดียวกันด้วยหน้าตาที่ต่างกัน

บางภาพดีมาก แต่ไม่ควรอยู่ใน Canon

บางภาพสวยน้อยกว่า แต่เปิดพื้นที่ใหม่ให้โลกทั้งใบ

บางภาพทำให้เราเห็นว่า “นี่แหละ คือสิ่งที่เราควรเดินต่อ”

เราเริ่มมองหา Hero Works ไม่กี่ภาพที่จะเป็นเหมือนเสาหลักของโลกนี้

ไม่ใช่เพราะมันสมบูรณ์ที่สุด

แต่เพราะแต่ละภาพต้องตอบได้ว่า

ถ้าเอาภาพนี้ออก โลกของเราจะสูญเสียอะไรบางอย่างไหม

และนี่อาจเป็นครั้งแรกที่เรารู้สึกว่า worldbuilding ของเราไม่ได้เป็นเพียงชุดภาพแฟนตาซีอีกแล้ว

มันเริ่มมี ecology

มี anatomy

มี material history

มี spatial law

มีความทรงจำ

มีการเติบโต

มีการสูญเสีย

มีการปรับตัว

มีร่องรอยของเวลา

และมีกฎบางอย่างที่สิ่งต่าง ๆ ในโลกนั้นต้องยอมอยู่ภายใต้

เราไม่ได้กำลังสร้าง “โลกที่สวย”

เราอยากสร้างโลกที่ดูเหมือนว่า

ถึงเราไม่อยู่ตรงนั้น มันก็ยังดำเนินต่อไปได้

สิ่งมีชีวิตยังเติบโต

น้ำยังไหล

วัสดุยังผุกร่อน

อาคารยังเปลี่ยน

ความทรงจำยังสะสม

บางสิ่งยังถือกำเนิด

บางสิ่งยังสูญหาย

และทุกอย่างมีเหตุผลของมันเอง

ตรงนี้แหละคือจุดที่เราอยู่ตอนนี้

เรายังไม่ได้รู้ว่าหน้าตาสุดท้ายของโลกนี้จะเป็นอย่างไร

และอาจไม่จำเป็นต้องรู้ทั้งหมดด้วย

แต่เราเริ่มรู้แล้วว่า กฎของมันคืออะไร

จากคน

ไปสู่สิ่งมีชีวิต

จากร่างกาย

ไปสู่สถาปัตยกรรม

จากสถาปัตยกรรม

ไปสู่ภูมิประเทศ

จากภูมิประเทศ

ไปสู่ระบบ

และจากระบบ

กลับมาถามเรื่องเดิมของมนุษย์อีกครั้ง

ความทรงจำคืออะไร

การเปลี่ยนแปลงคืออะไร

อะไรทำให้สิ่งหนึ่งยังเป็นตัวมันเอง

แม้รูปร่างของมันจะเปลี่ยนไปหมดแล้ว

บางทีนั่นอาจเป็น worldbuilding ที่เราอยากทำมาตลอดโดยไม่รู้ตัว

เราไม่ได้สร้างโลกเพื่อหนีออกจากโลกจริง

เราเพียงกำลังสร้างโลกอีกใบ

เพื่อมองสิ่งที่อยู่ข้างในตัวเรา

ให้เห็นชัดขึ้นกว่าเดิม.