A woman actually loses interest the moment she realizes she’s trying harder than you.

ผู้หญิงจะเริ่มหมดความสนใจในตัวคุณทันทีที่เธอรู้ตัวว่าเธอพยายามมากกว่าคุณ

ไปเจอมาอันนี้ จริง ๆ ก็ไม่แน่เสมอไปนะ

เพราะว่าบางทีถ้าผู้หญิงรู้สึกว่าตัวเองพยายามมากกว่า มันจะมีสิ่งที่ในเชิงเศรษฐศาสตร์และจิตวิทยาการตัดสินใจเขาเรียกว่า Sunk Cost Effect หรือ Sunk Cost Fallacy คือเวลาเราเริ่มลงทุนกับอะไรไปสักอย่างแล้ว เราอาจจะไม่อยากถอนตัวออกมา เพราะรู้สึกว่าเราลงทุนกับมันไปเยอะแล้ว

แล้วเรื่องนี้ไม่ได้มีแค่กับเงินด้วย มันอาจเป็นเวลา ความพยายาม หรือสิ่งต่าง ๆ ที่เราใส่ลงไป

มีงานทดลองเกี่ยวกับความสัมพันธ์โดยตรงด้วย โดยให้คนตัดสินใจว่าจะอยู่ต่อหรือออกจากความสัมพันธ์ที่ไม่มีความสุข ผลพบว่าในบางเงื่อนไข คนที่รับรู้ว่ามีการลงทุนทั้งเงินหรือความพยายามลงไปแล้วมีแนวโน้มเลือกอยู่ต่อมากขึ้น ส่วนการทดลองอีกแบบก็พบผลของเวลาที่ลงทุนไปต่อความเต็มใจที่จะลงทุนต่อเช่นกัน

เพราะฉะนั้น การด่วนสรุปว่า

“ผู้หญิงจะหมดความสนใจในตัวคุณทันทีที่เธอพยายามมากกว่าคุณ”

มันจึงเป็นบทสรุปที่เหมารวมไปหน่อย

เพราะผู้หญิงแต่ละคนก็แตกต่างกันออกไป

แต่ถามว่าฟังแล้วรอบแรก อ่านแล้วรู้สึกว่าจริงไหม เราก็รู้สึกเห็นด้วยนะในตอนแรก

คืออ่านปุ๊บแล้วรู้สึกว่า เออ จริงว่ะ ถ้าเราพยายามอยู่ฝ่ายเดียวมาก ๆ วันหนึ่งก็คงเหนื่อยแล้วหมดใจ

แต่พอนั่งคิดไปคิดมา เออ มันก็มีหลายอย่างที่รู้สึกว่ายังไม่ใช่

คือไม่ใช่ทุกคนที่คิดแบบนี้ แล้วเราก็ยังไม่มีอะไรที่จะบอกได้ว่าคนส่วนใหญ่คิดแบบนี้จริง ๆ เพราะเราไม่ได้มีข้อมูลประชากรมารองรับว่าผู้หญิงส่วนใหญ่ พอรู้ตัวว่าตัวเองพยายามมากกว่าแล้วจะหมดความสนใจทันที

ตรงกันข้าม ในทางจิตวิทยาความสัมพันธ์ยังมี Investment Model ที่อธิบายว่าความผูกพันต่อความสัมพันธ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ว่าเรามีความสุขกับมันแค่ไหน แต่ยังเกี่ยวกับสิ่งที่เราลงทุนไปและทางเลือกอื่นที่เรามองเห็นด้วย เพราะบางครั้งยิ่งคนเราลงทุนกับความสัมพันธ์ไปเยอะ ก็ยิ่งมีสิ่งที่ต้องสูญเสียถ้าความสัมพันธ์นั้นจบลง

เพราะฉะนั้นมันเลยอาจเกิดได้ทั้งสองแบบ

บางคนรู้ตัวว่าตัวเองพยายามอยู่คนเดียวแล้วเหนื่อยจนเดินออกมา

แต่บางคนยิ่งรู้สึกว่าตัวเองลงทุนไปเยอะ ก็กลับยิ่งถอนตัวออกมายากกว่าเดิม

มันยังมีด้วยซ้ำกรณีที่บางคนทำเป็นไม่สนใจ เพราะอยากให้อีกฝ่ายสนใจมากกว่าเดิมอะไรแบบนี้ แต่เรื่องแบบนี้เราก็คิดว่าไม่ควรเอาไปเหมารวมอีกเหมือนกันว่าผู้หญิงเป็นแบบนี้ หรือผู้ชายเป็นแบบนั้น เพราะมันเป็นพฤติกรรมของคนบางคนมากกว่า

ส่วนกรณีที่บอกว่า ผู้หญิงจะไม่สนใจผู้ชายเพราะเธอเป็นฝ่ายพยายามมากกว่า อันนี้ตอนแรกเราคิดกลับกันด้วยซ้ำ

คือเรารู้สึกว่าถ้าใครสักคนต้องเป็นฝ่ายพยายามมากกว่า ต้องตามมากกว่า ต้องเป็นคนประคองความสัมพันธ์มากกว่า บางทีคนคนนั้นต่างหากที่อาจจะเป็นฝ่ายที่กลัวสูญเสียความสัมพันธ์มากกว่า

แต่ตรงนี้เราก็คิดอีกทีว่า มันก็ไม่ควรเอาไปตั้งเป็นกฎเหมือนกันว่า “ฝ่ายที่ไล่ตามคือฝ่ายที่รักมากกว่า” หรือ “ฝ่ายที่ถูกตามคือฝ่ายที่ไม่สนใจ”

เพราะความสัมพันธ์ของคนมันไม่ได้ตรงไปตรงมาขนาดนั้น

บางคนเป็นคนไม่ค่อยแสดงออกแต่รักมากก็มี

บางคนพูดเก่ง แสดงออกเก่ง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะผูกพันมากกว่าอีกคนก็ได้

แล้วคำว่า “พยายามมากกว่า” เองก็ไม่ได้วัดง่ายขนาดนั้นด้วย

คนหนึ่งอาจเป็นฝ่ายทักก่อนตลอด แต่อีกคนเป็นคนจัดการปัญหาทุกอย่างให้

คนหนึ่งอาจแสดงความรักด้วยคำพูดเยอะกว่า แต่อีกคนแสดงออกด้วยการดูแลชีวิตประจำวัน

หรือในบางช่วงของชีวิต คนหนึ่งอาจต้องเป็นฝ่ายแบกความสัมพันธ์มากกว่า เพราะอีกคนกำลังเจอปัญหาบางอย่างอยู่ก็ได้

เพราะฉะนั้น effort ในความสัมพันธ์ไม่จำเป็นต้องออกมาเป็น 50/50 ในรูปแบบเดียวกันตลอดเวลา

สิ่งที่น่าจะสำคัญกว่าคือ ในระยะยาวเรายังรู้สึกไหมว่า อีกฝ่ายตอบสนองต่อสิ่งที่เราให้ไป และความสัมพันธ์นี้ไม่ได้ถูกแบกอยู่โดยคนเพียงคนเดียว

เพราะเรื่องความไม่สมดุลในความสัมพันธ์ก็มีหลักฐานอีกด้านเหมือนกัน คนที่รู้สึกว่าตัวเองเป็นฝ่ายให้มากกว่าสิ่งที่ได้รับกลับมาเป็นเวลานาน ๆ ก็มีโอกาสรู้สึกพึงพอใจและผูกพันกับความสัมพันธ์ลดลงได้

ดังนั้น quote ต้นทางก็ไม่ได้ผิดทั้งหมด

การต้องเป็นฝ่ายพยายามอยู่คนเดียวเป็นเวลานาน ๆ สามารถทำให้คนเหนื่อยและค่อย ๆ หมดใจกับความสัมพันธ์ได้จริง

แต่คำว่า

“ผู้หญิงจะหมดความสนใจทันทีที่เธอรู้ว่าเธอพยายามมากกว่า”

มันเด็ดขาดเกินไป

เราก็เลยไม่ค่อยจะเชื่อโมเดลที่เวลาใครสักคนเอ่ยขึ้นมาแล้วบอกว่า

“ผู้หญิงจะ…”

หรือ

“ผู้ชายจะ…”

อะไรแบบนี้

คือเราไม่รู้ว่าผู้หญิงหรือผู้ชายทั้งหมดเป็นแบบไหนหรอก เพราะประชากรบนโลกมันเยอะมาก แล้วมนุษย์แต่ละคนก็มีประสบการณ์ บุคลิก ความผูกพัน วิธีแสดงความรัก และบริบทของความสัมพันธ์ไม่เหมือนกัน

ถ้าเรามีงานวิจัยหรือผลสำรวจ เราอาจพูดได้ว่า “ในกลุ่มตัวอย่างนี้พบแนวโน้มแบบนี้”

แต่ถ้าเราไม่ได้ไปสำรวจจริง ๆ ว่าคนส่วนมากเป็นแบบนี้หรือเปล่า ไอ้ความคิดที่ออกมามันก็เลยกลายเป็นความคิดประมาณว่า

“ฉันคิดว่าผู้หญิงน่าจะเป็นแบบนี้”

หรือ

“ฉันคิดว่าผู้ชายน่าจะเป็นแบบนี้”

มากกว่า

ซึ่งมันต่างกันมากระหว่าง

สิ่งที่เรารู้สึกว่ามันน่าจะจริง

กับ

สิ่งที่เรารู้ว่ามันจริง

แล้วบางทีประโยคเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ฟังแล้ว “จริงมาก” ตั้งแต่ครั้งแรกที่อ่าน

พอเราหยุดคิดกับมันเพิ่มอีกสักหน่อย

เราอาจพบว่ามันไม่ได้ผิด

แต่มันก็ไม่ได้จริงกับทุกคนขนาดนั้นเหมือนกัน